تخصصی ترین گفتاردرمانی درکرج:با کودکان پرخاشگر چگونه رفتار کنیم؟

تخصصی ترین گفتاردرمانی درکرج:با کودکان پرخاشگر چگونه رفتار کنیم؟

آیا كودك نو پای شما زود از كوره در می‌رود، عصبانی و خشن است. با بزرگسالان جروبحث می‌كند و از انجام دستوراتشان سرباز می‌زند؟
روزنامه سلامت: آیا كودك نو پای شما زود از كوره در می رود، عصبانی و خشن است. با بزرگسالان جروبحث می كند و از انجام دستوراتشان سرباز می زند. یا حتی آن قدرجسورشده كه شما را می زند؟
رام كردن كودكان سركش
رفتار پرخاشگرانه در كودكان
كودكان اغلب ۲ تا ۶ سال سن دارند كه شروع به كتك زدن <دیگران> می كنند و این دیگران شامل تمام كسانی است كه با خواسته های آنان مخالفت كرده و از آن سرباز می زنند، از جمله والدینشان.
بهتر است بدانید این نوع رفتار در كودكان تا سن ۶ سالگی طبیعی و شایع است اما بعد از ۶ سالگی، كودك از نظر روند تكاملی به مرحله ای می رسد كه می تواند تكانه های خود برای زدن، گازگرفتن و لگدزدن را كنترل و از انجام آن جلوگیری كند.
پس یك كودك احتمالا در سنین ۲ تا ۶ سالگی نمی تواند خود را كنترل كند. برای حل این مشكل بهتر است ابتدا بدانیم چرا كودك دیگران را می زند و این زدن به چه معانی می تواند باشد.
ناكامی و عصبانیت
عصبانیت شایع ترین مشكل بچه هاست. این عصبانیت در واقع تجلی درد و ناكامی كودك بدلیل ناتوانی او در كنترل جهان اطراف است. اتفاقی رخ می دهد كه پسر شما را آزار می دهد. او می خواهد كار كند و شما جلوی او را می گیرید.
از آنجایی كه كودك شما نوپاست، هر چند احساسات او بسیار قوی است، اما وسیله كافی برای ابراز ناامیدی خود به طرز مناسبی را ندارد. این امر او را بیش از پیش ناامید كرده و از عصبانیت منفجر می كند. در نهایت او با تنها وسیله ای كه در اختیار دارد به شما حمله می كند یعنی با كتك زدن.
ناتوانی در برقراری ارتباط
یكی از عللی كه باعث شده دو ساله ها را كودكانی وحشتناك بخوانند این است كه بچه های دو ساله خواسته ها و آرزوهای بسیار قوی دارند، اما مهارت لازم برای انتقال این خواسته ها به دیگران را ندارند و چون مهارت های زبانی و كلامی برای بیان خویش ندارند، با وسایل دیگری این كار را انجام می دهند: با قهر، قشقرق به پاكردن و زدن دیگران.
اجازه دهید مثال بزنیم: كودكتان می خواهد كاری كند و شما او را منع می كنید. او خیلی از شما رنجیده و می خواهد به شما بگوید:<مامان عزیزم، پدر مهربانم وقتی شما اجازه نمی دهی محیط اطرافم را كشف كنم، احساس زندانی بودن و محدودیت می كنم. اگر با روح و روان كودكت مشورت كنی، به تو خواهد گفت كه من نیاز دارم راجع به جهان همه چیز را یاد بگیرم و در پیچیدگی هایش كندوكاو كنم.
این گونه خواهم توانست خردمندانه رشد كنم. مطمئنا تو دوست نداری جلوی رشد مرا بگیری. پس لطفا برو عقب و اجازه بده ببینم وقتی چنگال را در سوراخ پریز برق فرو می كنم، چه اتفاقی می افتد؟!
اغلب كودكان نو پا نمی توانند اینگونه سخن وری كنند، اما اگر می توانستند، حتما چنین جملاتی می گفتند! در عوض آنها با وسیله ای كه در دسترس دارند یعنی قشقرق، جیغ وفریاد راه انداختن و كتك زدن، حرف خود رابیان می كنند.
مواقع فشار
كودكانی كه با چالش های تكاملی روبرو می شوند و تحت فشار زیادی هستند، بارها و بارها وارد مراحل پرخاشگری می شوند چرا كه آنها انرژی كافی برای كنترل خود ندارند و همچنین وقایع پراسترس آنها را به زور هل می دهد و هر گونه ناراحتی و زحمت ناچیزی را در نظرشان بسیار بزرگتر جلوه می دهد. در نتیجه این كودكان بیشتر به كتك زدن متوسل می شوند.
نیاز به كنترل كردن
همه ما نیاز داریم احساس كنیم كنترل جهان اطراف خود را در دست داریم و كودكان نیز از این امر مستثنی نیستند. با این حال كودك شما نسبت به آنچه برایش رخ می دهد، كنترل بسیار كمی دارد. اغلب كتك زدن راهی است كه كودك شما با تلاش برای كنترل یك گوشه از جهان خودش، در پیش گرفته است و خودش را بدین وسیله اثبات می كند.
جلب توجه
كودك نیاز به توجه شما دارد. به طور معمول او ترجیح می دهد از راه های مثبت یعنی با كارهای خوب این توجه را بدست آورد. اما اگر تشویق كارهای خوب به اندازه كافی نباشد و كودك مورد بی توجهی قرار گیرد، برای او توجه منفی هم بهتر از هیچ است.
كودكی كه اغلب مورد غفلت واقع می شود ممكن است پس از مدتی كشف كند كه اگر جنگ و دعوا راه بیندازد و دیگران را بزند، در مركز توجه دیگران قرار می گیرد.
اگر شما به كودكی كه شما را می زند واكنش قوی نشان دهید ممكن است منشا مشكلات دیگری در آینده شود. پاسخ شدید به رفتار منفی، كودك را تشویق می كند كه رفتار بد را ادامه دهد.
به همین دلیل است كه به والدین توصیه می كنیم وقت زیادی را صرف پرورش توجه مثبت كنند و به عبارتی كودك را برای كارهای خوبش، همه جوره تشویق كنند. (تشویق كلامی، لمس كردن شانه یا سر، خندیدن، صرف وقت برای گفتگو، بازی كردن با كودك، جایزه های كوچك، همه می توانند به نوعی تشویق باشند.)
آزمایش قوانین و محدودیت ها
این علت، در مورد كتك زدن علت شایعی نیست، اما گاهی كودكان دست به سر پیچی از قوانین می زنند تا قدرت قانون و حریم محدودیت های خود را امتحان كنند.
ممكن است كودك فقط به این علت شما را می زند كه می خواهد بداند چقدر شما در قانون گذاری خود پا بر جا هستید و آیا می تواند پا را از این محدوده فراتر بگذارد؟
چه باید كرد؟
شما می توانید به كودكتان كمك كنید تا راه دیگری غیر از زدن برای بیان ناامیدی اش بیابد. شاید بتوانید با ارائه چیزی مناسب كتك خوردن( !مثلا بالش یا كیسه بكس) میل او به زدن را تغییر دهید. حتی شاید گاهی لا زم باشد به كودك اجازه بدهید برای خالی كردن عصبانیتش عروسكی را گاز بگیرد، نه یك آدم زنده را .
این كار وقتی موثر است كه كودك شما بزرگتر باشد. بعد از پایان بحران یعنی زمانی كه كودكتان آرام و منطقی شده، می توانید دوباره واقعه را مرور كنید و راجع به آن صحبت كنید.
لیستی از كارهایی كه به آرام شدن او در زمان عصبانیت كمك می كند، (مثلا وقتی كه شما به او دستوری مخالف علاقه اش دهید) تهیه كنید. وقتی دوباره بحران شروع شد، به گفتگوی قبلی خود اشاره كنید: < تو دوباره عصبانی شده ای، یادت هست كه با هم چه تصمیمی گرفتیم؟ تو خودت گفتی كه آن را بنویسیم، قرار شد وقتی عصبانی شدی به جای دیگران، به كیسه بكس مشت بزنی.>
برقراری ارتباط كلامی را به او بیاموزید
برای كودك لازم و مفید است بیاموزد و بتواند از كلماتی برای بیان احساسات منفی اش استفاده كند. به كودك یاد بدهید كه در زمان مناسب بگوید:<من الان واقعا دیوانه هستم> یا <الان دارم از عصبانیت آتش می گیرم> وقتی كودك بتواند احساسات خود را مستقیما و مانند افراد بالغ بیان كند، كتك زدن به تدریج متوقف می شود.
احساسات كودكتان را تصدیق كنید
كودك می زند چون نمی تواند احساسات خود را به شما منتقل كند. وقتی شما بر احساسات كودكتان واقف باشید و آن را تصدیق كنید، دیگر دلیلی برای كتك زدن وجود ندارد.
مثلا به او بگویید:<حتما از اینكه به تو اجازه نداده ام این كار را بكنی خیلی ناراحت هستی!> با این جمله شما به او نشان داده اید كه احساس او را می فهمید و به او حق می دهید كه احساس عصبانیت كند و این طبیعی است.آنچه شما بدین وسیله به او می آموزید، این است كه به روشی غیر از كتك زدن، عصبانیت خود را ابراز كند.
به او یاد بدهید كه كتك زدن كار اشتباهی است
حتی اگر كودكتان به اندازه كافی بزرگ نشده باشد، لازم است بداند كه رفتار پرخاشگرانه، اشتباه است. كودكان خود به خود نمی دانند چه كاری اشتباه است و این را باید به آنان آموزش داد.
وقتی كودك سعی می كند شما را بزند، محكم دستانش را بگیرید، در چشمان او خیره شوید و محكم (اما بدون عصبانیت) بگویید:<شما اجازه نداری مامان را بزنی.>
كتاب قصه های كودكانه ای كه مضمون آنها گفتگو را به جای دعوا، پیشنهاد می كند، نیز وسیله آموزشی بسیار خوبی برای بچه هاست. به محرك ها توجه داشته باشید
یك روز كامل كودك خود را تحت نظر بگیرید. آیا در زمان خاصی از روز رفتار پرخاشگرانه او تشدید می شود؟ اگر كودك شما قبل از شما یا بعد از مدرسه، كنترل خود را از دست می دهد ممكن است به دلیل گرسنگی باشد. میان وعده های مناسب مثل آجیل، سبزیجات و میوه ها می توانند جلوی این مشكل را بگیرند.
آیا كودك شما وقتی بیش از حد خسته است كتك می زند؟ در این صورت زمان خلوت (زمان مشخصی مثلا ۲ تا ۵ دقیقه كودك باید در یك مكان خاص بدون حركت و كلامی، بنشیند و دیگران به او توجهی نكنند) می تواند كمك كند. اگر شما به آنچه در جهان كودكتان می گذرد توجه كنید، به راحتی می توانید راه حل مناسبی برای رفتار خشونت بار او بیایید.
نقش الگو را خوب اجرا كنید
نمی خواهیم در این مورد بحث كنیم كه كتك زدن و تنبیه بدنی كودك خوب است یا بد. با این حال باید بدانید كودكان اگر ببینند والدین آنها تنبیه بدنی را به كار می برند، بیشتر تمایل به زدن پیدا می كنند. اگر شما راجع به رفتار خشن و پرخاشگری كودكتان مضطرب هستید، نباید به او اجازه دهید شما را در حال كتك زدن حتی به عنوان تنبیه ببیند؟
نمایش فیلم های خشن را محدود كنید
نباید به كودك اجازه داد فیلم های پرخاشگرانه و سرشار از خشونت را در تلویزیون یا سینما و حتی كتاب ها ببیند. همچنین باید جلوی استفاده از بازی های خشن ویدئویی و كامپیوتری را گرفت.
حرف آخر
در مورد اغلب كودكان، رفتار وحشیانه و خشن، تنها یك مرحله است كه دیر یا زود از آن خارج می شوند. وظیفه شما این است كه علت كتك زدن و پرخاشگری كودك خود را بیابید و سپس راه های بهتری برای ابراز احساسات به او بیاموزید.
ادامه مطلب  گفتار درمانی تخصصی سه راه گوهردشت سیاوش عطائی کرج 09121623463 Prevalence

Related posts